Een model voor harmonie: desidentificatie met vorm

Op 54 jarige leeftijd kan er nog steeds een kantelpunt plaatsvinden in behoeften, merk ik. 22 jaar geleden was ik gedreven in de weer om de wereld te verbeteren en grote groepen mensen met elkaar te verbinden. Toen vond ik dat geweldig en beleefde ik daar veel plezier aan. Ik begon toen een nieuw leven. De avonturen en veelvuldige encounters in een wereld die ik nog niet kende, hoorden ook bij die tijd. Ik bewoog onaflatend op allerlei plekken in Nederland. Eerlijk gezegd zou ik daar nu niet meer aan moeten denken. De ervaringen en opgedane (zelf)kennis hebben mij uiteindelijk de ogen geopend voor wat werkelijk belangrijk en wezenlijk is. En dat blijkt in die 22 jaar significant veranderd te zijn. Ook bemoedigend want anders was er geen innerlijke groei geweest.

Dat is het mooie van ouder en wijzer worden. Er ontstaat een filter en trechter voor wat je wel of niet toelaat en wat en wie je je tijd en energie wilt geven. Want immers wordt die resterende tijd korter en dan is het zaak om er aandachtig en zorgvuldig mee om te gaan.  De prestatiedrang is verdwenen, evenals sterke ambities. Het hoeft niet meer groots of meeslepend. Ook het bewegen is veel minder geworden. Waar het vroeger nog gericht was op ergens bij willen horen, zo is dat nu niet meer nodig. Ik hoor bij mijzelf en bij alles wat resoneert en mij laat groeien en bloeien. Dat moest ik heel lang geleden nog ontdekken. En dat ontdekken heb ik grondig gedaan. Wat ik nu ontdek is dat alles wat belangrijk is zich vanzelf ontvouwt en moeiteloos gaat. Het gras groeit niet harder als je eraan trekt. Zo is dat ook met alles wat voor je bestemd is. En alles wat echt nodig is, is binnenin te vinden. De mens wil delen en hechten, dat is onze natuur. Dat ervaar ik ook. Maar om dat goed en gezond te kunnen, moeten we eerst onze eigen natuur ontdekken. Dan wordt dat delen puur en vrij.

Tegenwoordig geen grote groepen meer voor mij. Of de drukte en herrie van mensenmassa’s. Juist in de stilte, een weidse horizon en vergezichten en prachtige wolkenluchten en water dat zacht kabbelt of bruist, vind ik vervulling en energie. Na veertien jaar in de natuur gewoond te hebben in een boerderij, ben ik enorm gesteld geraakt op ruimte en stilte. Dat geeft je ook de kans om kennis te maken met je pure kern. Het is voor sommige mensen benauwend om alleen te zijn omdat ze dan soms ontdekken dat ze hun eigen gezelschap niet fijn vinden of kunnen verdragen. Dat hun leegte hen dan overvalt. Die leegte heb ik altijd als ruimte ervaren en door die ruimte ontstond er creativiteit en volheid. Gelukkig woon ik nu ook in een prachtige natuurrijke omgeving en een pittoresk rustig dorpje. Er is veel schoonheid te zien in de natuur en daar ben ik ook vaak te vinden.  De rust die daar heerst resoneert met mijn innerlijke rust. Af en toe ben ik in de stad voor culturele uitstapjes, maar daarna ben ik ook weer blij om naar huis te gaan, waar sereniteit te vinden is. Zelfs sociale media, die ik lang actief gebruikte voor mijn initiatieven, bouw ik af omdat het die innerlijke rust verstoort. Teveel prikkels, impulsen en afleiding is niet goed voor het brein. Het beïnvloedt de afname van creativiteit en geluksgevoel.  

Vandaag wil ik schrijven over de desidentificatie met vorm. Wat ik daarmee bedoel is dat wij mensen, en daar heb ik mij in het verleden ook schuldig aan gemaakt, onze identiteit bouwen met prestaties, met bezittingen die ons succes moeten symboliseren, de hoeveelheid vrienden op sociale media, met uiterlijk dat afgestemd moet zijn op het schoonheidsideaal dat ons wordt voorgeschoteld via de media, op de status die wij bereiken. Allemaal manifestaties die er op gericht zijn om ons waardevol en gezien te voelen. Maar juist de moeite die wij doen om dat te bereiken, holt ons vaak uit en put ons uit. Want die gecreëerde identiteit bestaat niet. Het IK is een grap. Een bedachte vorm om ons naar buiten toe te manifesteren. Terwijl onze innerlijke kern, onze energie, vormloos is en natuurlijk bestaat. Vaak moeten we genadeloos vastlopen, uitgeput raken, enorm teleurgesteld worden door mensen, voordat we gaan stilstaan bij waar wij eigenlijk mee bezig zijn. Een vogel vraagt zich niet af waarom hij zingt. Hij zingt omdat het zijn natuur is. Omdat dit zijn bedoeling is voor dit leven. Als kind worden wij al vroeg gevormd in het moeten voldoen aan de verwachtingen van onze ouders/opvoeders. De maatschappij in microvorm. Zoals ook zij gevormd werden door hun ouders. En dat wordt vaak van generatie op generatie doorgegeven. En soms is dat een collectieve last die door hele bevolkingsgroepen wordt overgedragen op de volgende generatie. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de slavernij en de overgedragen last van minderwaardigheid voor donkere mensen, de joden uitroeiing, de onderdrukking van de vrouw en haar minderwaardigheid ten opzichte van de man, homoseksuelen die lijden onder de last van anders zijn dan de heersende heteronorm en in meerdere landen als ziekte worden gezien. En door het aannemen van die identiteit, door ons te vereenzelven met die vastomlijnde identiteit en de verwachtingen die daaraan gekoppeld zijn, maken we het onszelf moeilijk en gaan wij lijden. Omdat we aan verwachtingen willen voldoen en bij een groep willen horen. Zoals we graag in ons gezin erbij wilden horen. En daar gaat het vaak mis omdat we concessies doen, ons niet uitspreken, ontrouw aan onszelf worden om maar niet afgewezen te worden of anders te zijn dan de groep. Veel hulpverleners hameren op de versterking van het IK, om weer lekker in je vel te zitten. Maar het is juist m.i. de kunst om afscheid te nemen van de gebouwde identiteit en geen behoefte te hebben om goedkeuring, erkenning en waardering buiten jezelf te zoeken. Zodra we daar ons best voor gaan doen, drijven we vaak af van wie we echt zijn, omdat we slechts met aanpassing bezig zijn. De mens die harmonie en innerlijke rust gevonden heeft is vaak niet met de respons van de buitenwereld bezig maar kijkt juist naar binnen en vind daar alles wat hij nodig heeft.

Misschien roept mijn visie nu weerstand of verbazing op, maar ons ego is zo gehecht aan onze gecreëerde identiteit omdat het de enige houvast lijkt te zijn voor de voeding die het ego nodig heeft. Het ego of IK overleeft niet, en wordt ook door het denken gefabriceerd, als het zich niet kan manifesteren met vorm, waar ik het eerder over had. Als we onze identiteit bouwen met ons uiterlijk dan is het een ramp als we ouder worden en ons uiterlijk aftakelt. Iets dat niet is tegen te houden want het lichaam verandert nou eenmaal door ouderdom. Als we onze identiteit bouwen door prestaties dan is het een ramp als we niet meer kunnen presteren en daardoor het gevoel krijgen geen waarde meer te hebben. Als we onze identiteit bouwen door de hoeveelheid contacten om ons heen of door een partner, dan is het een ramp als die contacten wegvallen of als we de partner verliezen. Iets dat regelmatig gebeurt, ook door ouderdom. Al deze voorbeelden laten zien dat we iets nodig hebben van buitenaf om ons waardevol te voelen. Misschien zeg je nu dat dit een menselijke behoefte is. Maar het lijden dat veroorzaakt wordt bij mensen is juist gerelateerd aan iets nodig hebben dat buiten jezelf ligt en ons daar zo sterk mee identificeren dat als het uiteindelijk wegvalt er niets van ons over blijft. Zodra we ons identificeren met uiterlijk, prestatie, status of bezittingen en daar onze identiteit mee bouwen komen we heel vaak in de problemen als dat verdwijnt of veranderd. En dat het leven veranderd staat vast. Juist de mens die rustig meebeweegt met verandering en zich niet vastklampt gedijt het best.

Want jouw waardevolle staat is al aanwezig als je geboren wordt. Juist in het ER ZIJN ligt onze waarde. De energie die we meedragen, die om ons heen is, heeft geen vorm. En toch kunnen wij die energie waarnemen als we gewoon stilzwijgend naast elkaar zitten. Je kunt iemands aanwezigheid waarnemen zonder dat er iets gezegd of gedaan wordt. En dat is wat ik noem iemands pure ZIJN. De maatschappij legt ons zoveel op wat we moeten, maar de vraag is of we daar in mee moeten gaan. Want juist de mensen die veel van zichzelf “moesten” en vastliepen in hun leven, hebben vaak afscheid genomen van dat alles en zijn uiteindelijk uitgekomen bij een eenvoudig en rustig bestaan met veel harmonie. Een bestaan dat vaak gekenmerkt wordt door geen stress, veel voldoening, contact met zichzelf en waardevolle anderen en het kunnen waarnemen van schoonheid en een beperkte hoeveelheid verplichtingen waardoor ze zich vrij voelen.

Wellicht vraag je je nu af wat er overblijft als je afscheid neemt van je ego en de vormen waarmee je je identiteit hebt gebouwd. Misschien is dit een interessantere vraag om aan je te stellen: waarom heb jij die identiteit nodig?

Wie je in je pure kern bent, vergelijk ik graag met de wind: die is voelbaar maar vormloos.

De desidentificatie met vorm leidt vaak tot harmonie en tot innerlijke vrijheid. Het betekent niet dat je niets meer kan doen of ondernemen. Maar jouw natuurlijke zijn creëert vaak vanzelf en vanuit creativiteit en flow wat bij je hoort. Niet om ermee een identiteit te bouwen en aanzien, maar om je natuurlijke diepste expressie te leven. Dat gaat vanzelf en zonder moeite en de bron daarvoor is in jou aanwezig en ligt nooit in de buitenwereld. Als je ervoor kiest om het te delen met anderen, dan is dat omdat je niet op zoek bent naar erkenning of goedkeuring, maar omdat je je diepste expressie wilt leven en deze graag deelt uit liefde voor de wereld om je heen. Liefde is ook vormloos maar sterk voelbaar en de pure komt vanuit geven en is niet gebaseerd op willen krijgen, vasthouden of bezitten.

We kunnen veel van de natuur leren. Die is namelijk precies zoals die bedoeld is. De natuur denkt niet. De natuur beweegt natuurlijk, zonder plan of berekening. Het water stroomt, de wind waait, de zon schijnt, de maan verhelderd, de vogels vliegen, de kikkers kwekken, de luchten kleuren. En dat gaat allemaal natuurlijk.

Hoe geweldig zou het zijn als de mens vanuit zijn pure natuur zou leven en Zijn. Niet op basis van een gefabriceerde identiteit of maatschappelijke verwachtingen maar vanuit z’n diepste natuurlijke roep van binnen. Ik weet zeker dat die mens harmonie vindt. Jezelf ten diepste leren kennen helpt je daarbij.