Erotische intelligentie

Veel langdurige relaties verliezen hun kracht en aantrekking doordat de nieuwsgierigheid en oprechte aandacht voor elkaar afneemt of verdwijnt. Opgeslokt door de dagelijkse routine. Het heeft veel te maken met de vanzelfsprekendheid en sleur die vaak ontstaat omdat we dag in dag uit elkaar tegenkomen maar elkaar soms niet meer echt opmerken en langs elkaar heen leven. Want aantrekking en bewondering ervaren we als er ook ruimte tussen ons is. Als we naar elkaar kunnen kijken van een afstand, als we de ander zien stralen, als we kunnen verlangen, elkaar kunnen missen en elkaar ‘willen’. Als er nog wat mysterie is en we elkaar graag willen ontdekken en elkaar nog niet ‘hebben’. Zodra we veel zekerheid en commitment hebben gecreëerd en dat doen we vaak door contracten af te sluiten en elkaar te beloven altijd bij elkaar te blijven, dan sijpelt geleidelijk het verlangen en de hartstocht weg. Een goede balans tussen ontdekken, nieuwsgierigheid en mysterie en vertrouwdheid, geborgenheid en zekerheid is dan verdwenen. Want we hebben gekozen voor zekerheid en die smoort verlangen. Relaties maken verschillende fasen door maar het verlies van hartstocht en verlangen kan wat mij betreft worden verminderd en wellicht zelfs worden vermeden als we voldoende eigen ruimte bewaren en geregeld samenkomen maar ook weer op onszelf zijn. De lat-relatie is sterk in opkomst binnen onze samenleving omdat de traditionele vorm van permanent samenleven haar aantrekkelijkheid voor een groeiende groep lijkt te hebben verloren. Sprookjes bestaan niet en als we maar lang en vaak samenzijn dan ontdekken we dat elk mens mooie en vervelende kanten heeft, net zoals wij die hebben. De dynamiek tussen twee mensen wordt bepaalt door wat we beide meenemen in de relatie en wat we verwachten van de ander. Sommige combinaties raken nog veel oud zeer aan of we slapen in door de vertrouwdheid en worden broer of zus van elkaar. Of we komen in een kindrol terecht of worden de ouder. En niemand wil met een kind of vader/moeder in bed liggen. Waardering voor elkaar blijft intact als we elkaar niet als vanzelfsprekendheid beschouwen en dat gebeurt minder snel als we ruimte laten om over elkaar na te denken, te dromen en elkaar oprecht te missen. Bovendien moeten we er van uitgaan dat we niemand ‘hebben’ of ‘bezitten’. Elk mens kan op elk moment iets anders beslissen of weggaan. Hoeveel afhankelijkheden we ook creeren om de ander bij ons te houden en hoeveel contracten we ook afsluiten, mensen vertrekken emotioneel of fysiek als ze niet meer gehoord en gezien worden en de glans in hun ogen is verdwenen. Dus als we ruimte laten en nemen om te verlangen en te missen, dan zou onze erotische aantrekking wel eens heel lang kunnen voortleven. En die erotische aantrekking is niet slechts op seks gericht, het is gericht op hartstochtelijk bij iemand willen zijn en oprecht geinteresseerd in iemand zijn.

De trekkracht van de behoefte aan commitment óf vrijheid leren we vaak vrij vroeg in ons leven. We zien het bij onze ouders/opvoeders die hun voorbeeld doorgeven. En wij volgen of verwerpen dat voorbeeld als het ons blij of ongelukkig maakte. Of we zien het om ons heen als we als pubers onze eigen visie proberen te ontwikkelen over wie we zijn en hoe we ons willen verhouden tot elkaar in onze liefdesrelatie. Als we met veel onveiligheid zijn opgegroeid en ons zelfbeeld niet positief is gekleurd dan ontwikkelen we vaak een verlangen naar iemand die voor ons zorgt en ons wel veiligheid biedt en van ons houdt. Uiteindelijk zijn dat relaties die ons leren dat we de veiligheid in onszelf moeten bouwen omdat we vaak iemand uitkiezen die ons dat ook niet kan geven en wij de dynamiek herhalen waar we in opgegroeid zijn. Bij overmatig de vrijheid nastreven zijn we vaak verstikt en klem komen zitten tijdens het belangrijke proces van opgroeien. We zijn niet aan onszelf toegekomen omdat we al vroeg verantwoordelijk werden gehouden voor de vervulling van behoeften van ouders/opvoeders of zussen/broers. Datzelfde beklemmende gevoel willen we dan heel graag vermijden als we intieme relaties aangaan maar soms schieten we door en komen uiteindelijk er niet toe om een werkelijke verbinding langdurig aan te gaan. Het ontdekken van dat patroon is een goede stap om er anders mee om te gaan. Mijn huidige behoefte aan meer vrijheid dan commitment komt voort uit die verstikkende en gespannen tijd als kind en nog moeten leren wat een gezonde gehechtheid is. Bovendien is mijn karakter leergierig en avontuurlijk en door het ontwikkelen van eigenliefde en eigenwaarde is dat niet meer nodig van een ander maar vormt het een fijne aanvulling. Dat is een heel ander uitgangspunt dan de ervaringen die ik nodig had om tot dat gevoel te komen.

Met mijn eerste vrouwelijke geliefde die ik ontmoette in 1999 danste ik ongelooflijk sexy in alle uitgaansgelegenheden van Groningen tot Maastricht en had spannende momenten met haar op toiletten en in de ruige natuur, variërend van weilanden tot achterbanken in snelle auto’s. Ontegenzeglijk erotisch opwindend en altijd onverwachts en geen moment was het saai. Zolang er een afstand tussen ons was en we ons best moesten doen om elkaar te kunnen zien, bleef die erotische lading aanwezig. Op het moment dat ik meer zekerheid en commitment wilde ging het fout. Ze kon zich emotioneel niet overgeven en binden en had veel prikkels nodig om geamuseerd te blijven. Haar FOMO, fear of missing out, was hardnekkig. Ik geloof dat ze nooit volwassen wilde worden. Op basis van waar ze vandaan komt en haar geschiedenis, begrijp ik dat heel goed en vandaag de dag is ze nog steeds die niet te temmen vrouw die vooral lol wil maken, stoer is en haar eigen zin doet, omringd door felle lichten, opzwepende muziek, snelle auto’s en een hoop uiterlijk vertoon. Maar deze spannende ervaringen met haar had ik niet willen missen. Ik leerde mijzelf erg goed kennen door de relatie met haar. Uiteindelijk trouwde ik in 2003 met mijzelf, toen haar heimelijk vreemdgaan aan het licht kwam. Ze had mij geen betere levensles kunnen geven, waardoor ik eindelijk trouw aan mijzelf leerde zijn.

Met mijn tweede vrouwelijke geliefde in 2005 kwam ik in een kunstenaarswereld terecht, waar beelden centraal stonden en we weinig praatten maar veel onstuimige stiekeme encounters hadden aan zee, omdat ze nog uit een ander relationeel verhaal moest stappen. Ze had eigenlijk altijd een relatie gehad, en stapte van het ene in het andere. We pasten qua karakter en hoe we in het leven staan niet bij elkaar, maar de eerste maanden waren spannend en opwindend. Ze was moeilijk te peilen en bleef daardoor lang mysterieus, wat de hartstocht ten goede kwam maar ik hoopte op verdieping en diepte, maar dat was er niet. Ze kon zich fantastisch in haar kunst uitdrukken maar niet in communicatie met mij. En dansen zonder muziek wordt ook een eenzame stuurloze dans, net als hartstocht die zonder diepere hartverbinding wordt geleefd. Ik nam afscheid en leerde het verschil tussen fysieke aantrekking en wezenlijke verbinding daardoor heel goed kennen.

Met mijn derde vrouwelijke geliefde in 2011 kwam ik terecht in de diepere emotionele verbondenheid. Het resoneren in gevoelslagen was groots. Hier vond ik die wezenlijke verbinding. Ze sprak dezelfde taal door onze gemeenschappelijke liefde voor psychologie maar bleek gevoelsmatig nog vrij jong in ontwikkeling, was introvert en soms nog kinderlijk naïef. Op basis van waar ze vandaan kwam en hoe ze was opgevoed begreep ik dat achteraf heel goed. Het leek meer op een moeder-kind verhouding en dat zijn nooit gelijkwaardige relaties waarin er voor beide wat te halen is. En ze gunde mij ook iemand die een stevige basis in zichzelf had. Met pijn in mijn hart namen we afscheid. Maar ik wist nu wel wat echte verbondenheid betekende.

Als we een geliefde uitkiezen, kiezen we ook voor een levensverhaal. Haar levensverhaal met alle hoogtepunten, dieptepunten en haken en ogen. En ons eigen levensverhaal met alle bagage en bijwerkingen. Het is de vraag of die twee levensverhalen en alle overtuigingen die daaruit voortkomen positief op elkaar kunnen inwerken. Een geliefde is nooit van ons. We krijgen haar slechts te leen en soms is dat kort en soms langer.

Ik pleit ervoor om het mysterie in stand te houden en een eigen ruimte, letterlijk en figuurlijk, te behouden om die erotische aantrekking voor elkaar te kunnen blijven voelen. En dan bedoel ik niet slechts een seksuele lading, maar vooral de aantrekking die we ervaren als de ander straalt en haar eigen ding doet. Dat we na jaren nog steeds nieuwsgierig kunnen zijn naar iemands gedachten en beleving. Daar is naast nabijheid ook afstand voor nodig en een brug om telkens over te moeten steken om de ander te kunnen bereiken en zien. Dat is de wijze waarop ik de liefde en geliefde wil eren. Niet om onbereikbaar te zijn maar om met nieuwsgierigheid in elkaars ogen te willen blijven kijken en de ander nooit als vanzelfsprekend te gaan ervaren. Juist dat speels balanceren tussen nabijheid en afstand schept een band die sprankelend blijft.