Het zachte & vrije

De laatste jaren ben ik steeds meer bezig om mij te verdiepen in spiritualiteit, non-dualiteit en boeddhisme, taoïsme en hindoeïsme.

Wat al deze stromingen, methoden en filosofieën gemeenschappelijk hebben is dat ze gericht zijn op mogelijkheden vinden en creeren om het menselijk lijden te verlichten of te stoppen. Onze menselijke disbalans, vaak door beoordelingen en concepten waar we in zijn gaan geloven, en waar we aan denken te moeten voldoen, liggen ten grondslag aan ons lijden. Het lijden wordt voor tweederde gecreëerd door ons eigen denken, door ons brein. Dat is zowel een collectieve erfenis, want het brein is al erg oud, en de evolutie van de mens komt terug in de manier waarop ons brein functioneert en ook een genetische en biologische. Onze instincten en primitieve reacties komen voort uit de evolutie van dat brein. Ons menselijke bewustzijn is nog niet zo oud als die oeroude instincten. Dus vaak begrijpen wij nog niet waarom we doen zoals we doen en voelen zoals we voelen. En worden we ‘onbewust belast’ met het collectieve van onze cultuur, ouders en voorouders.

Onze zelfreflectie komt vaak pas in actie als we structureel vastlopen en de bodem hebben geraakt. De bodem van ons eigen bestaan wel te verstaan. Want de visie die we op onszelf hebben en op ons leven, wordt ons bijgebracht vanaf onze geboorte. Hoewel het moment van geboorte, het moment is dat we heel zijn, puur zijn en nog geen concept over onszelf of de wereld hebben. De blik van een baby is open en zonder IK. De blik van een dier is dat ook, omdat het dier onder het bewustzijn leeft en geen concept van een IK heeft dus beiden ervaren niet aan iets te hoeven voldoen.

Juist doordat we het concept van een IK en Persoonlijkheid ontwikkelen en we ons met van alles en nog wat ‘identificeren’, begint de ellende voor velen. Juist de identificatie met wat we denken te moeten zijn, veroorzaakt disbalans en afwezigheid van harmonie. We worden ook door de maatschappij en onze medemens gespiegeld in wat maatschappelijk wenselijk en verantwoord is, wat de norm is voor de meesten en wat we cultureel leren over wat succesvol is en wat niet. Dat meten we aan de hand van allerlei factoren die materieel zijn of aanzien geven. Velen weten als ze wat verder in hun leven zijn dat al die concepten niets zeggen over wie wij ten diepste zijn. Juist het vastklampen aan concepten creëert chaos en ellende. Wat die IK bestaat niet. We hebben die ‘droom van een IK’ zelf bedacht. En hoe sterker we ons identificeren met die ‘bedachte IK’, hoe meer stress we ervaren als het ons niet lukt om die IK te creëren. We bouwen onze eigen gevangenis door te geloven in de noodzaak van een ‘IK’. Maar die noodzaak is er helemaal niet.

Hoewel de psychologie gebruik maakt van het bouwen van ‘IK-sterkte’ om meer stevigheid en balans in iemand te bewerkstelligen, zo maken de eerdergenoemde stromingen juist gebruik van het loslaten van ‘IK-sterkte’ omdat deze helemaal niet nodig is voor harmonie. Een ‘IK-sterkte’ is slechts nodig als je gelooft in een IK. Binnen de maatschappij waar het bewustwordingsproces over deze zaken beperkt aanwezig is, en bij een kleinere groep, is men vooral bezig met het bouwen van een IK (ego-creatie). Maar vooral het bouwen van dit imaginaire IK brengt geen harmonie. Dit komt tot uiting zodra we die harmonie niet bereiken door alle uiterlijke manifestaties van het IK wel te hebben bereikt. We zijn dan het verst verwijderd geraakt van onze puurste kern.

Ook de afwezigheid van weerstand en conflict in jou en je leven is een mooie graadmeter voor de mate van harmonie met jezelf en de afstemming van jezelf op een leven dat bij jou past.

Steeds vaker probeer ik aanwezig te zijn in het moment en niets van mijzelf of anderen te verwachten. Hoewel we allemaal worden opgevoed met carrière maken, plannen smeden, je dromen verwezenlijken, trouwen en een gezin stichten, blijken dit concepten die veel stress bij velen oproepen. Want is het wel je diepste verlangen om dit allemaal te moeten bereiken? Of wil je tegemoetkomen aan al die verwachtingen die jou dagelijks bereiken door collega’s, vrienden, familie, partner en kinderen, dat je het idee hebt dat je geen vrije wil hebt en je moet voldoen aan al die maatschappelijke verwachtingen?

Wanneer voelen we ons het meest vrij en kunnen we gewoon Zijn?

Deze vraag heb ik mijzelf regelmatig gesteld terwijl ik diverse nieuwe richtingen in mijn leven nam. Ik weet dat relaties er zijn om je te laten ontwikkelen en groeien naar het diepste in jezelf, naar het pure, naar de diepste waarheid van jou. En die diepste waarheid, daar gehoor aan geven. Wat ons vrij maakt is vaak gerelateerd aan acceptatie over onszelf. Dat heeft veelal te maken met niet bijleren  maar afleren, beoordelingen vergeten en loslaten, naar binnen kijken en niet meer naar buiten grijpen.

Wat ook vrij maakt ligt in het verlengde van onze natuurlijke staat. We hebben vaak veel ellende nodig om onze natuurlijke staat te leren kennen. En vanuit die natuurlijke staat ontstaan er uitingen die overeenkomen met onze diepste waarheid. Die uitingen ontstaan natuurlijk en kosten ons geen moeite omdat ze verbonden zijn met onze natuur. De natuur waar we van afgedreven zijn als opgroeiend kind, door wat we zijn gaan geloven, over concepten, een IK, een ego, een persoonlijkheid en verleden. Dat opgedrongen geloof heeft ons onvrij gemaakt, bracht ons stress, teleurstellingen en daardoor hebben we ons afgescheiden gevoeld van onze pure kern, onze werkelijke natuur. Zodra we dat proces begrijpen, het proces van terugkeren naar je natuurlijke staat, wordt het leven licht en vrij. Ontstaat er zachtheid in ons hart en kunnen we ook met zachtheid naar de wereld kijken.

Elke pijnlijke ervaring was er om je te helen. Elk conflict was er om je bij harmonie te brengen. Elk verlies was er om je bij jouw eigen heelheid te brengen. Elke verslaving was er om je bij je eigen volheid te brengen. Elke ziekte was er om je bij jouw genezing te brengen. Elke verloren liefde was er om je bij jouw eigen liefde te brengen. Elke vergissing was er om je bij wijsheid te brengen. Elk donker was er om je bij jouw licht te brengen. Elke leegte was er om je bij je eigen ruimte te brengen. Alles gebeurde omdat het moest gebeuren omdat je zocht naar jouw innerlijke vrijheid. Zoals die aanwezig was toen je geboren werd, zonder concepten en een IK. Elke reflectie die pijnlijk was bracht je bij de ontdekking van je zelfsabotage en ontkenning. De grootste ontkenning brengt ons bij de ontdekking van onze natuurlijke staat. Onze natuur die stroomt zodra we ons bevrijden van alles wat we onszelf hebben opgelegd. Dat zachte, dat vrije, is wie we werkelijk zijn.